Home Biển đảo quê hương Biển đảo Nhà báo – NSNA Lê Bá Dương: Tình yêu Trường Sa từ...

Nhà báo – NSNA Lê Bá Dương: Tình yêu Trường Sa từ góc nhìn nhân bản

268
0
SHARE
Sau Quảng Trị thì Trường Sa là điểm đến mà nhà báo – NSNA Lê Bá Dương trăn trở, suy tư và giành mối quan tâm đặc biệt. Bốn chuyến đi Trường Sa, ông đã chụp hàng ngàn bức ảnh chân thật, sinh động, nên thơ mà ở đó người xem có thể thấy được khát vọng, tình yêu của người lính biển; sự gần gũi, thân thiết của con người với thiên nhiên như: “Khát vọng Trường Sa”, “Đất nước ở Trường Sa”, “Nền Tổ quốc”, “Mắt đảo Trường Sa”… Gần đây từ nguồn cảm hứng về bức ảnh “Ra về nhớ mãi mắt vàng” của ông mà bài thơ “Bơi vào đi” đã ra đời và chạm vào trái tim nhiều độc giả.

1. Lê Bá Dương già hơn so với tuổi 65, mái tóc ngả màu sương gió nhưng dáng đi còn khá nhanh nhẹn, đôi mắt sáng và chất giọng xứ Nghệ ấm áp. Ông từng là người lính chiến đấu và lập công tại  mặt trận Đường 9 Quảng Trị từ năm 1968, ngay từ khi mới 15 tuổi, cho đến chiến dịch giải phóng và bảo vệ thành cổ Quảng Trị năm 1972 với cương vị chỉ huy cấp đại đội ở tuổi 19. Để được nhập ngũ, ông đã sửa lý lịch tăng thêm tuổi. Tuy vậy, ông đã khiến những người đồng đội hơn tuổi phải kiêng nể khi dành được các danh hiệu cao quý như: “Dũng sỹ diệt Mỹ”, “Dũng sĩ diệt cơ giới”, “Dũng sĩ diệt máy bay”… Những chiến công ấy vang xa, lan xa, là nguồn cổ vũ, khích lệ, động viên bộ đội, đặc biệt trên mặt trận B5 (Đường 9, Quảng Trị) đã dấy lên phong trào “Xung kích  như Lê Bá Dương, chốt chặt như Lê Bá Dương”.

Anh dũng chiến đấu, vì thế mà không thể kể hết được những lần bị thương nặng, những lần chết hụt, nhưng rồi ông chỉ nghỉ dưỡng ít ngày lại tìm cách “trốn” trại điều dưỡng để về đơn vị tham gia chiến đấu, mặc cho cơn đau thể xác hoành hành. Với Lê Bá Dương, chiến trường là nơi đẹp nhất của tuổi trẻ, là nơi ông được thể hiện khát khao cống hiến vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất nước nhà. Có lẽ Quảng Trị đã trở thành một phần máu thịt, là quê hương thứ hai của ông để giờ đây mỗi lần về thăm lại chiến trường Quảng Trị lại nghẹn ngào, xót xa, bi tráng… cảm xúc đó được ông  đưa vào bài thơ “Lời người bên sông” được ví như bài “thơ thần” có bốn câu thơ bình dị nhưng đã trở thành bất hủ: “Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ/ Đáy sông còn đó bạn tôi nằm/ Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm”. Không dừng ở đó, ông chính là người đã khởi xướng nên tập quán thả hoa xuống dòng sông Thạch Hãn để tưởng niệm vong linh đồng đội, những người đã ngã xuống trên mảnh đất đạn bom này. Điều đặc biệt, tập quán ấy đã được người dân hưởng ứng nối tiếp, nâng lên thành phong tục tâm linh không chỉ cho các ngày lễ  27/7, 30/4… mà còn thường xuyên vào những đêm mồng một, ngày rằm.

Nhà báo – NSNA vui đùa cùng chú chó cưng ở Trường Sa – (Ảnh: NVCC)

2. Trở về sau cuộc chiến với 14 vết thương, 22 lần phải động đến dao kéo, với tổng cộng tỷ lệ thương tật 54% để lại chiến trường, nhưng người cựu binh với “tinh thần thép” ấy vẫn miệt mài dùng cây bút và máy ảnh làm “vũ khí” trên “mặt trận” báo chí và nhiếp ảnh. Ông đã từng là phóng viên Báo Quân khu 5 rồi Báo Văn hóa thường trú tại Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Hiện nay ông là phóng viên Tạp chí Văn Hiến Việt Nam và Tạp chí Di Sản Việt Nam. Lê Bá Dương đã rong ruổi đến với những mảnh đất mới để tìm tòi, trải nghiệm làm phong phú thêm những trang viết và kho ảnh của mình. Và có một mảnh đất thiêng liêng luôn thôi thúc, giục giã đôi chân và con tim người lính già, đó là quần đảo Trường Sa thân yêu của Tổ quốc, huyện đảo máu thịt của tỉnh Khánh Hòa. Nhưng cũng thật đặc biệt, trong bốn chuyến ra Trường Sa, ông đều chọn thời điểm vào mùa giông bão khi mà đến cả những người lính biển còn say sóng mà ông lại chẳng hề hấn gì. Nơi đó ông đã chụp hàng ngàn bức ảnh về người lính biển, về biển, trời, đảo nổi, đảo chìm, cỏ cây, chim chóc và những chú chó cưng.

Những bức ảnh ấy đã góp thêm “gia vị” cho cuộc triển lãm hoành tráng mang tên “Khoảnh khắc Trường Sa” mà người xem có thể dễ dàng nhận thấy được cái hồn của dân tộc toát lên đầy uy nghiêm, tự hào qua ống kính nghệ thuật của Lê Bá Dương. Tất nhiên hàng ngàn bức ảnh nhưng mỗi bức là một thông điệp mà người xem phải chịu khó quan sát, nghiền ngẫm, suy luận mới nhận ra. Ví như “Đất nước ở Trường Sa” đặc tả một dải cát vàng cong cong hình chữ S nổi lên giữa màu ngọc bích của nước biển ở đảo chìm Len Đao có 4 chiến sĩ đang rảo bước tuần tra nhưng lại ẩn chứa sâu xa một chân lý chắc nịch rằng: Trường Sa là của Việt Nam. Còn “Khát vọng Trường Sa” thông qua hình ảnh chiến sĩ bồng súng gác giữa mênh mông biển trời xanh biếc dưới cánh chim hòa bình, xa xa có con tàu trắng mang quốc kỳ Việt Nam đang neo đậu, tác giả muốn gửi gắm thông điệp hòa bình, đó vừa nguyện vọng và cũng là khát vọng của không chỉ người lính giữ đảo mà còn của dân tộc ta từ ngàn đời nay. Bên cạnh đó, người xem còn cảm nhận được cuộc sống mới tươi tắn, hứng khởi và tràn đầy niềm hy vọng qua những chậu rau xanh do chiến sĩ trồng giữa trời xanh, biển xanh, bờ xanh chan hòa trong một phối cảnh yên bình, mơ mộng như một bài thơ đẹp mà điếm nhấn là gương mặt trẻ trung của những người lính.

3. Đặc biệt từ bức ảnh của ông mang tên “Ra về nhớ mãi mắt vàng” ghi lại cảnh chú chó cưng quyến luyến với người lính đảo khi hết nhiệm vụ phải trở về đất liền mà Đại úy Hoàng Hải Lý (Trường Sĩ quan Không quân) đã sáng tác bài thơ “Bơi vào đi” cảm động tạo được “cơn bão lòng” với bất kỳ ai dù chưa một lần được đặt chân đến Trường Sa.

“Bơi vào đi, Vàng ơi, tao về đây
Đừng ra xa, thân thể mày bé lắm
Sóng thì to, nước biển kia rất mặn
Mày cứ bơi ra, tao sao thể cầm lòng…

Bơi vào đi, Vàng ơi, có nghe không
Mày quyến luyến làm lòng tao chợn sóng
Đại dương mênh mông, thân thể mày bé bỏng
Cứ ngước về tàu, sao tao thể cách xa…”.

(Bơi vào đi, thơ: Hoàng Hải Lý)

 Đó là cảnh được chụp tại đảo Đá Thị (thuộc quần đảo Trường Sa) khi xuồng khách vừa rời đảo để ra tàu tiếp tục hải trình, bên cạnh tốp cán bộ chiến sỹ nhà đảo đang đứng thành hàng tiễn khách, có một chú chó cưng có bộ lông màu vàng hăng hái dẫn đầu rời khỏi hàng quân lao ra tận mép sóng, rồi cứ thế mải miết bơi theo hướng xuồng.

Bức ảnh “Ra về nhớ mãi mắt vàng” của nhà báo – NSNA Lê Bá Dương – (Ảnh: NVCC)

Nhà báo – NSNA Lê Bá Dương nhớ lại: “Sóng dậy, triều lên… giữa mênh mang sóng nước, một chú chó vàng dẫn đầu cứ lóp ngóp, vừa bơi vừa đợi nhau, dìu nhau theo hướng xuồng khách ra phía gần bờ xanh biên đảo. Sau một vòng bơi bìu níu quanh xuồng, chú vàng đầu đàn mới chịu dừng lại, quẫy chân bơi tại chỗ, ngước đôi mắt ươn ướt về phía khách khiến tất cả xuồng ai nấy đều nhạt nhòa nước mắt. Lúc ấy, tôi vội gạt nước mắt giơ máy ảnh lên ghi lại hình ảnh những người bạn nhỏ bé ấy cứ xa dần, xa dần thành những chấm vàng nhỏ dần trên nền sóng nước xanh màu ngọc bích để rồi ám ảnh mãi trong tôi là đôi mắt đen, tròn, ươn ướt ấy”.

Qua bức ảnh của nhà báo – NSNA Lê Bá Dương cùng với lời thơ của Đại úy Hoàng Hải Lý, người đọc, người xem đã phần nào cảm nhận được nơi Trường Sa bão gió ngoài tinh thần kiên cường, bất khuất của những người lính đảo còn là sự gần gũi, ấm áp chan chứa tình người giữa chú chó và người chiến sĩ. Có lẽ đó đã là nguồn động lực, một sức mạnh tinh thần to lớn để các chiến sĩ vượt qua những gian khó đang thường trực từng giờ, từng phút.

Trường Sa hôm nay đang từng bước đổi thay thế nhưng vẫn còn đó là những khó khăn, thách thức trên con đường phát triển, những nỗi bất an đến từ tranh chấp ở biển Đông. Vì vậy, nơi ấy đang rất cần những bước chân không mỏi, những trái tim nóng hổi và đầy nhiệt huyết. Trong đó không thể thiếu được những bài báo sắc sảo, những vần thơ đậm chất chữ tình và cả những bức ảnh nghệ thuật có giá trị như nói hộ lòng người chiến sĩ và nhân dân trên đảo như nhà báo- NSNA Lê Bá Dương đã và đang lặng lẽ cống hiến trong nhiều năm qua./.

Nhà báo – NSNA Lê Bá Dương sinh năm 1953 tại Nghệ An, ông là con trai của Nghệ sĩ Nhân dân nổi tiếng Lê Bá Tùng. Ngoài cái tên Lê Bá Dương, ông còn có các bút danh khác như: Tư Lê, Lí Quảng Trịnh (đọc ngược là Lính Quảng Trị), Triệu Gio Cam (ghép chữ đầu tên 3 huyện Triệu Phong, Gio Linh, Cam Lộ của Quảng Trị). Ông là hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, hội viên Hội Nhà báo Việt Nam, thành viên Liên đoàn Nhiếp ảnh Quốc tế (FIAP). Mặc dù làm nhiều thơ, viết nhiều báo và chụp nhiều ảnh nhưng đến nay ông vẫn chưa “chịu” in riêng cho mình một cuốn sách nào, mà dồn tất cả tâm huyết, sức lực vào việc tập hợp bài viết của đồng đội đã hy sinh để tổ chức xuất bản các cuốn sách như: “Trung đoàn 27 Triệu Hải – Nhật ký viết bằng văn vần”, “Thép từ ngàn độ lửa”, “Tướng Hà Vi Tùng, một người lính Nam tiến”.

Ngô Khiêm/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.