Home Biển đảo quê hương Kinh tế biển Hải Phòng: Tăng trưởng quan trọng của vùng kinh...

Kinh tế biển Hải Phòng: Tăng trưởng quan trọng của vùng kinh tế bắc bộ trong chiến lược biển Việt Nam

21
0
SHARE

Thế kỷ 21 là thế kỷ của “Biển và Đại dương”, “Biển và Kinh tế biển”, trong đó biển có một vị trí đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia. Việt Nam nằm phía Tây Biển Đông – có bờ biển dài khoảng 3260km, nằm trên đường hàng hải đông đúc thứ hai trên thế giới, con đường chiến lược về giao thương quốc tế giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Kinh tế biển có vai trò hết sức quan trọng đối với việc phát triển kinh tế – xã hội của cả nước nói chung và thành phố Hải Phòng nói riêng. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế mạnh mẽ như hiện nay thì kinh tế biển Hải Phòng càng giữ vai trò quan trọng và đem lại nhiều đóng góp to lớn trong phát triển kinh tế – xã hội theo hướng công nghiệp hoá- hiện đại hoá,đảm bảo quốc phòng – an ninh, chủ quyền biển, đảo.

Hải Phòng là thành phố Cảng, là cửa chính ra biển của vùng châu thổ sông Hồng và các tỉnh phía Bắc, có tiềm năng đa dạng, phong phú để phát triển kinh tế biển, là cực tăng trưởng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, có vị trí chiến lược, đóng vai trò đặc biệt quan trọng để phát triển vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và miền Bắc, trong hợp tác hai hành lang – một vành đai kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc và hội nhập với khu vực, quốc tế. Vùng biển và dải ven biển thành phố có vị trí đặc biệt về quốc phòng – an ninh. Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 09/02/2007đã nêu rõ “Xây dựng khu vực Hải Phòng – Quảng Ninh thành trung tâm kinh tế mạnh, nòng cốt là cảng biển, công nghiệp và du lịch biển làm đầu tàu lôi kéo cả vùng phát triển. Hình thành các khu kinh tế tổng hợp, cụm công nghiệp ven biển. Phát triển các khu kinh tế thương mại gắn với vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ trên cơ sở xây dựng tuyến đường ven biển, cảng biển, các khu kinh tế, các thành phố, thị xã, thị trấn ở dải ven biển.”

Trong những năm qua, kinh tế biển Hải Phòng đã đóng góp khoảng 30% vào GDP toàn thành phố, GDP kinh tế biển Hải Phòng cũng chiếm khoảng hơn 30% GDP kinh tế biển – ven biển cả nước và có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn tốc độ chung vùng ven biển cả nước. Cảng Hải Phòng được xếp vào nhóm các cảng quan trọng nhất trong 536 cảng biển của khu vực Đông Nam Á, đã từng bước khẳng định vị thế là một thương cảng lớn có công nghệ xếp dỡ hiện đại tiên tiến trong khu vực.Thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị, sau 10 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 09-NQ/TW về Chiến lược biển Việt Nam và 15 năm thực hiện Nghị quyết số 32-NQ/TW về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng trong thời kỳ đổi mới, sự nghiệp phát triển kinh tế biển của thành phố đã đạt được những thành tựu tiêu biểu như sau:

Một là, hệ thống cảng biển Hải Phòng đã không ngừng phát triển cả về số lượng và chất lượng, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội của thành phố, trong vùng và đất nước.Hiện nay, hệ thống cảng Hải Phòng là một cụm cảng biển tổng hợp cấp quốc gia, lớn thứ 2 ở Việt Nam và lớn nhất miền Bắc, là cửa ngõ quốc tế của Việt Nam với 5 cửa sông lớn đổ ra biển, có chiều dài 42km với hơn 40 cảng và 69 cầu cảng, các chức năng khác nhau,…Năm 2018, cụm cảng Lạch Huyện cửa ngõ quốc tế mới loại IA được đưa vào khai thác đã mang một tầm vóc mới cho cảng biển Hải Phòng. Khu bến cảng Lạch Huyện được xác định phát triển trở thành khu cảng hiện đại, là cảng duy nhất ở miền Bắc đón được các tàu có trọng tải lên tới 150.000 tấn, đáp ứng vai trò cảng cửa ngõ quốc tế, kết hợp phục vụ mục tiêu trung chuyển quốc tế.

Hai là, các đơn vị vận tải biển,lĩnh vực dịch vụ logistics đã từng bước chuyển đổi hướng đầu tư phát triển theo hướng trẻ hóa, chuyên môn hóa,hiện đại hóa trong công tác đào tạo phát triển nhân lực, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và phương thức quản lý, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao năng lực, sức cạnh tranh phù hợp với yêu cầu hội nhập của thị trường vận tải biển trong khu vực và quốc tế. Trong vòng 5 năm trở lại đây, mức tăng trưởng tổng sản lượng thông qua cảng ước tăng trưởng bình quân 12,72%/năm, sức vươn của cảng Hải Phòng đã đóng góp nguồn lợi to lớn cho đất nước.

Bảng 1: Sản lượng hàng hóa thông qua cảng Hải Phòng (Nguồn: Niên giám thống kê thành phố Hải Phòng qua các năm)

Ba là, hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế – xãhội thành phố nói chung, cơ sở hạ tầng biển,đảo nói riêng, trong đó trước hết là hạ tầnggiao thông , điện, nước sạch, thông tin liên lạc, công trình hạ tầng thủy sản, đặc biệt là các dự án về xây dựng khu hậu cần dịch vụ nghề cávà hạ tầng các khu, cụm công nghiệp đã đượcđầu tư phát triển bằng nhiều nguồn,phát triển khá đồng bộ, từng bước hoàn thiện,hiện đại hóa, chất lượng cao hơn, đáp ứngngày càng tốt hơn các yêu cầu đẩy mạnh khai thác tài nguyên biển, phát triển kinh tế biển,kinh tế – xã hội ven biển, đảo của thành phố.

Bốn là, các khu công nghiệp, kinh tế ven biển đã được đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, gắn liền với công trình xử lý chất thải theo hướng phát triển bền vững, tập trung lượng vốn lớn, thu hút đầu tư, công nghệ; đẩy nhanh kim ngạch xuất khẩu, phát triển kinh tế biển, mở rộng liên kết vùng, các tỉnh Nam và Tây Nam Trung Quốc,…Đến năm 2017, thu hút FDI đạt 11,4 tỷ USD với 242 dự án; trong đó Nhật Bản đứng đầu về số lượng, Hàn Quốc đứng đầu về vốn và quy mô dự án.

Hình: Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải (Nguồn: www.heza.gov.vn )

Hải Phòng hiện có 16 dự án Khu công nghiệp với tổng diện tích 5.695ha được cấp Giấy chứng nhận đầu tư, tăng thêm 5 dự án khu công nghiệp (với diện tích 1.760ha) so với năm 2011, trong đó có 10 dự án KCN đi vào hoạt động. Trong đó, có thể kể tới các dự án phát triển đô thị, công nghiệp hiện đại như: Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải với tổ hợp nhà máy VinFast được ứng dụng nhiều công nghệ tự động hiện đại với mục tiêu đưa nền công nghiệp sản xuất ô tô của Việt Nam trở thành nhà sản xuất ô tô hàng đầu Đông Nam Á với công suất thiết kế lên đến 500.000 xe/năm vào năm 2025; Khu đô thị mới Bắc sông Cấm, Khu đô thị công nghiệp và dịch vụ VSIP Hải Phòng, các dự án phát triển dịch vụ du lịch và vui chơi giải trí như: Khu vui chơi, giải trí nhà ở và công viên sinh thái đảo Vũ Yên, Khu du lịch và nghỉ dưỡng cao cấp Hòn Dấu (5.300 tỷ đồng)…

Việc hình thành các khu công nghiệp, kinh tế găn với phát triển các khu đô thị ven biển cùng nhiều dự án với quy mô đầu tư lớn, có ý nghĩa không chỉ là trọng điểm trong việc phát triển không gian đô thị của Hải Phòng, mà còn mang tầm chiến lược cấp vùng và quốc gia; sẽ thu hút lao động, làm dịch chuyển mạnh mẽ cơ cấu kinh tế sang nhóm ngành công nghiệp – dịch vụ (đặc biệt là cảng biển, công nghiệp cao, du lịch biển), tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội thành phố.

Năm là, kinh tế thủy sản đạt tốc độ tăng trưởng cao trên tất cả các lĩnh vực khai thác, nuôi trồng, chế biến xuất khẩu thủy sản. Nuôi trồng thủy sản phát triển theo hướng thâm canh và bán thâm canh với các đối tượng nuôi có hiệu quả kinh tế cao; năng lực khai thác thủy sản xa bờ đã được tăng cường . Số cơ sở sản xuất, chế biến thủy sản trên địa bàn thành phố chiếm 75% số lượng trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, hệ thống kho lạnh chiếm 50% sức chứa các kho lạnh trong các cơ sở chế biến thủy sản ở miền Bắc, đưa Hải Phòng trở thành địa phương có năng lực chế biến thủy sản lớn nhất miền Bắc. Cơ sở dịch vụ hậu cần thủy sản được tập trung củng cố, mở rộng; các khu neo đậu tránh trú bão có tổ chức quản lý được xây dựng với trang thiết bị ngày càng hiện đại.

Sản phẩm thủy sản đã có mặt ở một số quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất thủy sản bình quân giai đoạn 2011-2015 đạt 7,07%/năm, gấp hơn 2 lần tốc độ tăng trưởng chung toàn ngành, trong đó: giá trị khai thác thủy sản tăng 6,55%.năm, giá trị nuôi trồng và dịch vụ tăng 7,48%/năm, góp phần quan trọng vào chiến lược phát triển kinh tế biển và bảo vệ an ninh quốc phòng biển, đảo của Tổ quốc.

Sáu là, doanh thu du lịch biển chiếm hơn 48% doanh thu của toàn ngành du lịch. Giai đoạn 2006-2016, lượng khách du lịch đến Hải Phòng tăng bình quân 9,9%/năm, trong đó lượng khách quốc tế tăng 3,3%/năm; năm 2017 Hải Phòng đón 6,7 triệu khách du lịch..Nhiều dự án đầu tư phát triển đã được triển khai như: Khu du lịch quốc tế Hòn Dấu, Khu nghỉ dưỡng FLC Cát Bà với sự tham gia đầu tư của các tập đoàn FLC, SunGroup…Đây sẽ trở thành các trọng điểm du lịch,trung tâm du lịch sinh thái biển, nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế có sức hấp dẫn, thu hút nhiều hơn lượng khách du lịch trong và ngoài nước.

Bảy là, công tác quản lý bảo vệ môi trường biển,tài nguyên thiên nhiên, phát triển bền vững các hệ sinh thái biển và phòng chống thiên tai đã được các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm và chú trọng đầu tư .Trên địa bàn thành phố hiện có nhiều trung tâm quan trắc môi trường biển phục vụ các nhu cầu tuân thủ luật bảo vệ môi trường của các ngành nghề, hoạt động kinh tế.Hải Phòng đã phê duyệt 59 Kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu của các cơ sở sản xuất, kinh doanh xăng dầu cảng biển, cho phép 04 đơn vị tổ chức hoạt động ứng phó sự cố tràn dầu trên địa bàn thành phố.

Tám là, hoạt động nghiên cứu khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân lược biển tiếp tục có những chuyển biến tích cực, đóng vai trò quan trọng trong khai thác, sử dụng và bảo vệ tài nguyên theo hướng bền vững. Hải Phòng vẫn đang xứng đáng là trung tâm nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực biển của vùng duyên hải Bắc Bộ và cả nước vớiViện Tài nguyên và Môi trường biển, Viện Nghiên cứu hải sản, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam,…

Chín là, cơ sở vật chất, hạ tầng và các dịch vụ y tế, giáo dục tại một số xã, quận huyện đảo,. ven biển được tăng cường cả về chất và lượng. Công tác quy hoạch, xây dựng trên đảo được xây dựng, điều chỉnh phù hợp chung với tổng thể phát triển kinh tế – xã hội của thành phố và với định hướng phát triển kinh tế trong Chiến lược biển.

Mười là, sự nghiệp an ninh – quốc phòng, bảo vệ chủ quyền biển đảo tiếp tục được củng cố và giữ vững. Công tác chỉ đạo, tuyên truyền của các cấp, ngành và các cơ quan được quan tâm thường xuyên. Ý thức của nhân dân thành phố được nâng cao trong bảo vệ, giữ gìn chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc, góp phần giữ gìn hòa bình, hợp tác hữu nghị và phát triển của nước ta trong khu vực.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban Tuyên giáo Trung ương (2010), Chiến lược biển Việt Nam: Từ quan điển đến thực tiễn, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

2. Báo cáo tổng hợp Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp thành phố Hải Phòng theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững đến năm 2020, định hướng đến năm 2030.

3. Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng (2012), Báo cáo tổng kết công tác quản lý hoạt động hàng hải năm 2011 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2012 tại khu vực cảng biển Hải Phòng.

4. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII. Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016.

5. Nghị quyết số 01/2009/NQ-HĐND ngày 06/05/2009 của Hội đồng nhân dân thành phố Hải Phòng về phát triển kinh tế biển thành phố Hải Phòng đến năm 2015, định hướng đến năm 2020.

6. Niêm giám thống kê Hải Phòng các năm 2012, 2013, 2014, 2015, 2016.

7. OECD (2016). The Ocean Economy in 2030.

8. Phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam  – Ban Tuyên giáo Trung ương 232tr.

9. Quyết định số 1274/QĐ-UBND ngày 02/8/2010 của UBND thành phố Hải Phòng về việc phê duyệt Đề án Quy hoạch phát triển kinh tế biển thành phố Hải Phòng định hướng đến năm 2020.

Ths. Trần Tuấn Sơn, Cục Quản lý điều tra cơ bản biển và hải đảo, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam  (vasi.gov.vn)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.