Home Thời sự Chuyện về nghề nuôi ong du mục

Chuyện về nghề nuôi ong du mục

137
0
SHARE

Để làm nên giọt mật thì hàng ngày con ong phải chăm chỉ vượt hàng ngàn cây số hút những mật hoa. Còn người nuôi ong, họ phải di chuyển khắp các tỉnh miền núi với bao nhọc nhằn, vất vả, gửi niềm hi vọng vào những mùa hoa, những bầy ong.

Người nuôi ong hài lòng nhìn sản phẩm mật ong sau khi quay

Mùa hoa cà phê ở Tây Nguyên thường kéo dài từ tháng 2 đến tháng 4 dương lịch. Đây là thời điểm thích hợp nhất để lấy mật ong, vì hoa bạt ngàn nơi đâu cũng có, mật trong hoa cà phê rất tốt và nhiều mật hơn các loài cây công nghiệp, hiếm có loài hoa nào cho mật vàng, đặc quánh, hương thơm ngào ngạt như hoa cà phê.

Mật ong từ ngàn xưa đã được coi là “thần dược”, là vị thuốc chữa bệnh vô cùng hiệu quả. Ngày nay, ngoài phục vụ trong ngành công nghiệp, mỹ phẩm, làm đẹp thì mật ong còn được người dân mua về tích trữ để dùng dần trong năm.

Anh Nguyễn Trung Hải sống ở thị trấn Quảng Phú, huyện Cư M’gar đã phải lặn lội đến tận vườn cà phê sâu thẳm để tận mắt chứng kiến cảnh nuôi ong quay mật, mua giúp người thân bạn bè những lít mật nguyên chất nóng hổi. Anh cảm thấy thích thú khi chứng kiến cảnh quay mật, từng lít mật chảy ra từ thùng quay, là sản phẩm của sự chăm chỉ của triệu triệu con ong ngày ngày tìm hoa lấy mật ngọt để cho con người tận hưởng tinh hoa quý giá của thiên nhiên. Còn những người nuôi ong cũng vất vả, nhọc nhằn, như con ong chăm chỉ kiếm từng giọt mật. Những đợt quay mật đạt năng suất thì người nuôi ong vui mừng vì có lãi, mật không đạt do hoa ít thì hòa vốn.

Người nuôi ong gánh cầu ong về nơi đặt thùng quay mật

Anh Nguyễn Văn Tuấn (SN 1980) ở TDP 7, TT Quảng Phú, cư M’gar là chủ lán ong cho biết công đoạn quay mật rất công phu, nơi đặt thùng quay mật phải xa tổ ong và thùng quay mật được che chắn ngăn không cho ong bay vào thùng quay lấy mật. Sau khi kiểm tra đàn ong, đàn nào đạt tiêu chuẩn thu hoạch mới tiến hành quay mật. Người thu mật phải trùm lưới kín đầu, kín mặt mang khẩu trang, tay, chân đi giày, đi ủng kín rồi đốt khói xua bớt ong đi sau đó mới lấy cầu trong thùng ong lên và dùng chổi chuyên dụng xua ong bay đi, sau đó gánh cầu ong về địa điểm quay mật rồi xử lý cắt bớt lớp sáp bảo vệ để mật chảy được mới cho vào thùng quay. Cách thu hoạch mật ong phổ biến là dùng thùng quay mật, sử dụng lực ly tâm để mật ong từ lỗ tổ ong bắn ra ngoài. Người quay mật cũng phải đều tay cho mật chảy đều. Thông thường vào mùa hoa người ta tính ngày ong làm mật và định kỳ quay mật. Mùa có hoa nở rộ 1 tuần quay mật 1 lần, còn mùa ít hoa thì tuỳ theo thực tế mà định ngày quay mật, có khi người ta khai thác nhanh 3 ngày quay mật 1 lần, như vậy là mật ong còn non không đạt chất lượng. Sau khi quay xong mật, cầu ong được trả lại cho đàn theo đúng vị trí cũ, theo thứ tự của nó. Nếu không may đàn ông bị bệnh hoặc mất chúa phải xử lí kịp thời. Đàn bị bệnh thì quay mật sau cùng. Xử lí đàn ong sau vụ mật Nếu còn vụ mật tiếp gối ngay sau đó thì giữ đàn ong bình thường. Nếu vụ mật sau còn cách 30 đến 40 ngày, có thể chia tách những đàn khỏe mạnh để tăng số lượng đàn lấy vụ mật sau. Nếu sau đó không còn mật thì bảo quản cầu nhỏ, giữ mật vít nắp nuôi ong, thu bớt cửa ra vào để ong bảo vệ tổ.

Hết mùa hoa cà phê người nuôi ong di cư theo những cánh ong ra miền Bắc (Bắc Giang, Hải Dương, Hưng Yên) có mùa vải, mùa nhãn để ong lấy mật, rồi lại vào Miền Trung hút mật tràm, về lại Tây nguyên hút mật cao su, cứ thế cuộc sống du mục quanh năm.

Nghề nuôi ong du mục không chỉ như “đánh bạc với trời”, đó là một cuộc mưu sinh không mệt mỏi của những người có duyên nợ với nghề làm nên những giọt mật cho đời. Nghề nuôi ong di cư có đặc thù riêng, không giống với bất cứ nghề nào khác. Người làm nghề này phải có sức khỏe và chịu khó mới không bị chồn chân mỏi gối khi theo những đàn ong đi tìm hoa khắp vùng miền.

Anh Nguyễn Doãn Thành (SN 1990), Trần Đình Hoàn (SN 1993) quê ở Tân Kỳ, Nghệ An đều chưa có vợ – chủ một đàn ong trải lòng, nghề nuôi ong là nghề nếm mật nằm gai, một đồng tiền lãi, chín giọt mồ hôi, nuôi ong đã vất vã mà gặp không ít những rủi ro.

Thật vậy, khi dẫn chúng tôi vào túp lều bằng vải bạt lụp xụp của mình dựng lên giữa bốn bề rừng cà phê bạt ngàn, trong lều chỉ có một chiếc giường. Anh Thành tâm sự, giới nuôi ong gọi những túp lều này là “khách sạn ngàn sao” và nói rằng lạc quan là một trong những yếu tố giúp người nuôi ong di cư sống được với nghề.

Cuộc sống vất vả đến mấy rồi cũng thích nghi được, điều khiến người nuôi ong di cư lo sợ là làm phật lòng chủ vườn hoặc người dân bản địa. Đã có rất nhiều chủ ong bị thiệt hại nặng khi bị chủ vườn “nổi chứng” xua đuổi vì phật ý hoặc do thiếu hiểu biết nên nghĩ ong làm hại hoa màu, vườn cây của họ. Mỗi lần bị đuổi là mỗi lần người nuôi ong lãnh đủ, vì chi phí cho mỗi chuyến xe di chuyển ong từ vùng này đến vùng khác rất tốn kém. Bên cạnh đó, nếu không may gặp các nhóm giang hồ trấn lột, gây khó khăn thì nghề nuôi ong du mục không chỉ có mồ hôi, nước mắt mà còn là sự mặn chát của cuộc đời. Tuy vậy, nghề nuôi ong du mục vẫn hấp dẫn nhiều người kể cả giới trẻ để mang lại mật ngọt cho đời.

Ngọc Hoan-Ngọc Anh

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.